Szczegóły programu Czyste Powietrze

Szczegółowy opis programu „Czyste Powietrze” – stan na styczeń 2026

Program „Czyste Powietrze” to największy w Polsce program dotacyjny na poprawę efektywności energetycznej budynków jednorodzinnych i wymianę nieefektywnych źródeł ciepła (tzw. „kopciuchów”). Od 31 marca 2025 r. obowiązuje nowa odsłona programu (tzw. „nowe Czyste Powietrze”), która wprowadziła trzystopniowy system dofinansowania, obowiązkowy audyt energetyczny, limity jednostkowe dotacji oraz preferencje dla osób w ubóstwie energetycznym. W 2026 r. program jest kontynuowany bez większych zmian w zasadach – nabór wniosków trwa nieprzerwanie, a środki pochodzą głównie z Funduszu Modernizacyjnego (ok. 10 mld zł na nową edycję) oraz uzupełniająco z KPO i FEnIKS.

1. Dla kogo program jest przeznaczony?

• Właściciele i współwłaściciele jednorodzinnych budynków mieszkalnych (lub wydzielonych w nich lokali z odrębną księgą wieczystą).
• Nie dotyczy mieszkań w blokach, domów w budowie (tylko ukończone i zamieszkałe lub z pozwoleniem na użytkowanie).
• Szczególne preferencje dla osób narażonych na ubóstwo energetyczne (najwyższy poziom dofinansowania).

2. Trzy poziomy dofinansowania (obowiązujące w 2026 r.)

• Dochody liczone za rok poprzedzający złożenie wniosku (PIT-37/36/28 itp.).
• W przypadku współwłasności – dochody wszystkich współwłaścicieli sumują się.

3. Na co można dostać dotację? (główne kategorie w 2026)

• Wymiana nieefektywnego źródła ciepła (kopciucha) na:
  • pompę ciepła powietrze-woda (najpopularniejsza),
  • pompę ciepła gruntową (najwyższe dotacje),
  • kocioł na pellet / zgazowujący drewno (z Listy ZUM),
  • podłączenie do sieci ciepłowniczej.
• Kompleksowa termomodernizacja (ocieplenie ścian, dachu, podłogi, wymiana okien/drzwi, rekuperacja).
• Modernizacja instalacji c.o. i c.w.u. (bufor, zasobnik, rozdzielacz, pompy obiegowe).
• Audyt energetyczny + świadectwo charakterystyki energetycznej po inwestycji (obowiązkowe w nowej edycji).
• Wentylacja mechaniczna z odzyskiem ciepła (rekuperacja).

Obowiązkowa Lista ZUM (Zestawienie Urządzeń i Materiałów) dotyczy pomp ciepła, kotłów na biomasę i niektórych materiałów izolacyjnych – tylko urządzenia z listy kwalifikują się do dotacji.

4. Przykładowe maksymalne dotacje jednostkowe (2026 – limity z nowej edycji)

Limity jednostkowe mają zapobiegać zawyżaniu kosztów przez wykonawców.

5. Jak złożyć wniosek w 2026?

Trzy ścieżki (najwygodniejsza przez gminę/operatora):

1. Przez gminnego operatora / Punkt Konsultacyjno-Informacyjny (PKI) – obowiązkowo przy najwyższym poziomie i prefinansowaniu, zalecane przy podwyższonym.
2. Samodzielnie online – przez Portal Beneficjenta na gov.pl (poziom podstawowy i podwyższony bez prefinansowania).
3. W urzędzie gminy / WFOŚiGW – papierowo (rzadziej).

Prefinansowanie (zaliczka do 50–100 %) – dostępne tylko przy podwyższonym i najwyższym poziomie, przez operatora.

Czas rozpatrzenia – 30–90 dni (w praktyce w Mazowszu 2–4 miesiące w 2026).

6. Najważniejsze zmiany i nowości w 2026

• Kontynuacja zasad z 31 marca 2025 – bez rewolucji, stabilne finansowanie.
• Lista rekomendowanych wykonawców – planowana na II kwartał 2026 (rekomendacyjna, nie obowiązkowa).
• Bon na audyt energetyczny – planowany na I kwartał 2026 (wypłacany z góry, ma ułatwić start).
• Spadek zainteresowania pompami ciepła – w 2024/2025 więcej wniosków na kotły na biomasę (ok. 50 %), pompy ciepła ok. 27 % (efekt wyższych wymagań i cen prądu).
• Obowiązkowy audyt + świadectwo charakterystyki po inwestycji – bez tego dotacja nie zostanie wypłacona.

7. Gdzie znaleźć aktualne informacje?

• Oficjalna strona: czystepowietrze.gov.pl (najważniejsze źródło – regulamin, lista ZUM, kalkulator dotacji, infolinia 22 340 40 80).
• Portal gov.pl → sekcja Czyste Powietrze.
• Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Warszawie (mazowieckie).
• Akademia Czystego Powietrza (bezpłatne szkolenia online).

Jeśli planujesz wniosek w Warszawie/Mazowszu w 2026, zacznij od audytu energetycznego (koszt 1700–2500 zł brutto) – to pierwszy i obowiązkowy krok. Podaj szczegóły domu (metraż, aktualne ogrzewanie, dochody), a podpowiem, na który poziom realnie możesz liczyć i ile maksymalnie dotacji!